III Ka 784/25 - wyrok Sąd Okręgowy w Rzeszowie z 2025-12-08
Sygn. akt III Ka 784/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 grudnia 2025 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie III Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: sędzia Grażyna Artymiak
Protokolant: st.sekr.sądowy Bogumiła Strzępek-Szura
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Łańcucie – Dariusza Sudaka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2025 r.
sprawy Ł. H. oskarżonego o czyn z art. 278 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Łańcucie
z dnia 25 czerwca 2025 r., sygnatura akt II K 357/24
I utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
II zasądza od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego J. S. kwotę 1.033,20 zł (jeden tysiąc trzydzieści trzy złote dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu Ł. H. w postępowaniu odwoławczym;
III zwalnia oskarżonego Ł. H. od uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi w tym zakresie wydatkami obciąża Skarb Państwa.
SSO Grażyna Artymiak
|
00UZASADNIENIE |
|||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
III Ka 784/25 |
|
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1 |
||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 25 czerwca 2025 r. w sprawie o sygn. akt II K 357/24 przeciwko Ł. H. oskarżonemu o czyn z art. 278 § 1 kk |
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|
☒ obrońca |
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ inny |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||
|
☐ w części |
☐ |
co do winy |
||
|
☐ |
co do kary |
|||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||
|
☒ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||
|
☒ |
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||
|
☒ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||
|
☐ |
||||
|
☐ |
brak zarzutów |
|||
|
1.4. Wnioski |
|
☒ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
|
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy |
|
2.1. Ustalenie faktów |
|
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione |
|||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
|
Ł. H. |
Uprzednia karalność |
Informacja z K. |
k.323-333 |
||
|
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione |
|||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
|
2.2. Ocena dowodów |
|
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|
Dotychczasowa karalność oskarżonego |
Informacja z K. |
Dowód w postaci informacji z K. w odniesieniu do oskarżonego Ł. H. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności. |
|
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
|||
|
Lp. |
Zarzut |
||
|
1) Ad 1) 2) Ad 2) 3) Ad 3) |
naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk w zw. z art. 53 kk polegającego na: rażącej niewspółmierności kary orzeczonej w wymiarze 7 miesięcy pozbawienia wolności, gdzie prawidłowa ocena okoliczności sprawy w tym dotyczących wymiaru kary uzasadnia orzeczenie jej w niższej wysokości - art. 278 § 1 kk przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, w warunkach recydywy można tę górną granicę podnieść (art. 64 §1 kk) - ale to nie znaczy, że każda recydywa zawsze uzasadnia wymierzenie wyższej kary. Kara wymierzona musi odpowiadać ocenie winy, stopnia szkodliwości, możliwości resocjalizacji itd., braku zastosowania w sprawie art. 278 § 3 kk poprzez brak uznania czynu oskarżonego za przypadek mniejszej wagi. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
|||
|
Obraza prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosowaniu nieodpowiedniego przepisu, a także na niezastosowaniu określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie jest obowiązkowe. Zawsze przedmiotowe naruszenie może być przyczyną odwoławczą jedynie wtedy, gdy ma ono charakter samoistny. Orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktryna zgodnie podkreślają, że naruszenie prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu (niezastosowaniu) w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Nie można więc mówić o obrazie prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów procesowych. Skarżący zarzuca naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk w zw. z art. 53 kk, jednakże przepisy art. 53 § 1 i § 2 kk określają ogólne dyrektywy sądowego wymiaru kary i nie mają w związku z tym charakteru norm stanowczych. Nie zobowiązują Sądu do określonego zachowania. Natomiast pozostawiają mu swobodę orzekania w zakresie zastosowanego stopnia represji karnej (postanowienie SN z dnia 16 października 2024 t., V KK 371/24). Dyrektywy w nim wyszczególnione objęte są bowiem sferą sędziowskiego uznania. Stąd podważenie przyjętej na ich podstawie oceny sądu jest wprawdzie możliwe, ale tylko w ramach zarzutu rażącej niewspółmierności kary, nie zaś przez stawianie zarzutu obrazy prawa materialnego. Sfera sędziowskiego wymiaru kary w pierwszej kolejności zarezerwowana jest dla sądu pierwszej instancji, który w tym zakresie orzeka biorąc przede wszystkim pod uwagę wskazania wynikające z art. 53 § 1 i 2 kk. Podważanie ocen dokonywanych w tej sferze możliwe jest jedynie w ramach zarzutu rażącej niewspółmierności kary z art. 438 pkt 4 kpk. Z tego względu kontrola instancyjna wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie wymiaru kary powinna być dokonywana z uwzględnieniem szerokiego zakresu swobodnej oceny sądu co do tego, jaka kara będzie stanowiła trafną reakcję karną na przestępstwo. Ingerencja w płaszczyznę wymiaru kary wymaga zatem wykazania, że sąd meriti naruszył dyrektywy wymiaru kary w taki sposób, że orzeczona kara jest nie tylko nieproporcjonalna, ale rażąco niewspółmierna w świetle prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary w danej sprawie (wyrok SA we Wrocławiu z dnia 30 września 2024 r., II AKa 372/23). Nie wystarczy zatem wskazanie przez skarżącego, że sąd orzekający nie uwzględnił danej okoliczności istotnej z perspektywy zastosowania się do jednej z dyrektyw. Należy wykazać uchybienie na tyle doniosłe, że uwzględnienie prawidłowego znaczenia określonej dyrektywy wymiaru kary nakazywałoby orzec karę znacząco odbiegającą od tej, która została wymierzona w zaskarżonym wyroku (co do wysokości lub jej rodzaju). Skarżący tymczasem zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez orzeczenie kary niewspółmiernie surowej, podnosząc że nie każda recydywa zawsze uzasadnia wymierzenie wyższej kary. Kara wymierzona musi odpowiadać ocenie winy, stopnia szkodliwości, możliwości resocjalizacji. Nie wskazuje jednak jakich uchybień dopuścił się Sąd Rejonowy, by wskazywane w zarzucie okoliczności nakazywały orzec karę znacząco łagodniejszą od wymierzonej w zaskarżonym wyroku, a kwestionowanej przez obrońcę oskarżonego. Skarżący naruszenia prawa materialnego upatruje również w braku zastosowania w sprawie art. 278 § 3 kk poprzez brak uznania czynu oskarżonego za przypadek mniejszej wagi. Nie wskazuje jednak z jakich powodów należałoby czyn przypisany oskarżonemu traktować w tych kategoriach. Kodeks karny nie zawiera definicji wypadku mniejszej wagi, który jest uprzywilejowaną postacią czynu o znamionach typu podstawowego (przypisany oskarżonemu czyn stypizowany w art. 278 § 1 kk jest takim typem podstawowym). W licznych orzeczeniach podkreśla się, że o przyjęciu wypadku mniejszej wagi decydują przedmiotowe i podmiotowe znamiona czynu. Wśród znamion strony przedmiotowej istotne znaczenie mają w szczególności: rodzaj dobra, w które godzi przestępstwo, zachowanie się i sposób działania sprawcy, użyte środki, charakter i rozmiar szkody wyrządzonej lub grożącej dobru chronionemu prawem, czas, miejsce i inne okoliczności popełnienia czynu oraz odczucie szkody przez pokrzywdzonego. Dla elementów strony podmiotowej istotne są: stopień umyślności (nieumyślność, naruszenie reguł ostrożności) oraz motywy i cel działania sprawcy (wyrok SN z dnia 4 kwietnia 1997r., V KKN 6/97; wyrok SA w Lublinie z dnia 8 sierpnia 1996 r., II AKa 91/96; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 29 września 2010 r., II AKa 270/10). O tym czy zachodzi wypadek mniejszej wagi decyduje więc ostateczny bilans wynikający z oceny wszystkich znamion przedmiotowych i podmiotowych danego czynu pozwalający ocenić, iż konkretny czyn cechuje się niewysoką społeczną szkodliwością. Uznanie czynu przestępnego za wypadek mniejszej wagi jest zagadnieniem z zakresu ocen przedmiotowo – podmiotowych znamion tego czynu, dokonywanych przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 115 § 2 kk. Zarzut zatem obrazy prawa materialnego, polegającej na niezastosowaniu do czynu przypisanego oskarżonemu art. 278 § 3 kk miałby rację bytu, gdyby Sąd I instancji poczynił ustalenia wskazujące na niewielki stopień szkodliwości społecznej przypisanego oskarżonemu czynu, a tak się nie stało. Analiza szczegółowego uzasadnienia oraz ustalenia eksponowane przez obrońcę oskarżonego na to nie wskazują. Pominął Skarżący, że Sąd I instancji – mając w polu widzenia szereg okoliczności związanych z właściwościami i warunkami osobistymi sprawcy – wskazał także na szereg okoliczności, które sprzeciwiały się uznaniu czynu przypisanego oskarżonemu za wypadek mniejszej wagi. Zwrócił m. in. uwagę na charakter i rodzaj naruszonego dobra, zaplanowany sposób działania oskarżonego, zwłaszcza nie można pomijać współdziałania w porozumieniu z inną osobą, charakter i rozmiar wyrządzonej przez niego szkody, wbrew czynionemu zarzutowi wcale niebagatelny, okoliczności popełnienia czynu, odczucie szkody, z drugiej zaś strony stopień zawinienia oskarżonego, jego motywy (nawet jeżeli nie miał pieniędzy jak utrzymuje na jedzenie) i cel działania z zamiarem bezpośrednim. Nie było bynajmniej tak w niniejszej sprawie, jak zdaje się wykazywać Skarżący, by oskarżony czyn popełnił z zamiarem nagłym, doskonale znał on bowiem miejsce, z którego zabrał figurkę promocyjną miasta Ł. (...), z pozyskania której spodziewał się osiągnąć szybki i łatwy zysk. W tej sytuacji nie sposób zgodzić się z apelującym, gdy wywodzi, iż Sąd nietrafnie dokonał oceny stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, nawet zważywszy na wartość wyrządzonej szkody przestępstwem. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez brak przyjęcia, że stanowił przypisany oskarżonemu czyn wypadek mniejszej wagi, nie jest zasadny. |
|||
|
Zarzut |
|||
|
błędu w ustaleniach faktycznych, niewłaściwą ocenę okoliczności łagodzących - sąd nie uwzględnił lub nie wystarczająco uwzględnił okoliczności takich jak: zachowanie się oskarżonego po popełnieniu zarzucanego mu czynu, przyznanie się do winy, skruchę, okoliczności osobistych oskarżonego, okoliczności dotyczących samego czynu i przedmiotu czynu, |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
|||
|
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może być uznany za trafny jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże, iż rozstrzygnięcie sądu nie uwzględnia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego bądź że ocena poszczególnych dowodów jest sprzeczna z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego, czy wskazaniami wiedzy. Tymczasem podniesiony w apelacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych miał polegać na nieuwzględnieniu przez sąd I instancji (niewystarczającym uwzględnieniu) okoliczności takich jak: zachowanie się oskarżonego po popełnieniu zarzucanego mu czynu, przyznanie się do winy, skruchę, okoliczności osobistych oskarżonego, okoliczności dotyczących samego czynu i przedmiotu czynu. W realiach sprawy należało jednak dojść do wniosku przeciwnego. Wymieniane okoliczności znajdowały się w polu uwagi Sądu I instancji i czynionych ustaleń, zwłaszcza zaś przyjmowanych okoliczności rzutujących na wymiar kary. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu, wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz musi zmierzać do wykazania, jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego nie na innych dowodach od tych, na których oparł się sąd pierwszej instancji, nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych (wyrok SA w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2007 r., II AKa 30/07). Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może bowiem opierać się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię. Nie jest ani wystarczające, ani skuteczne jedynie teoretyczne i gołosłowne wysłowienie pewnej hipotetycznej możliwości i na tej tylko podstawie formułowanie zarzutu, że ustalenia sądu są błędne, bowiem tej ewentualności nie uwzględniają lub też nie stanowią jej bezwzględnego zaprzeczenia. Każde dowodowe twierdzenie wymaga uwiarygodnienia, poprzez wskazanie na fakty realnie istniejące i poddające się obiektywnemu poznaniu procesowemu. Bez takiego zaś wymogu zakwestionowane mogłyby zostać wszelkie dowody i ustalenia sądu, który w konsekwencji byłby wikłany w niekończące się i w wielu wypadkach całkowicie nierealne procedury badania tych hipotez i ich dowodowego weryfikowania. Stawiając tego rodzaju zarzut należy wskazać, jakich uchybień w świetle zgodności (lub niezgodności) z treścią dowodu, zasad logiki (błędność rozumowania i wnioskowania) czy sprzeczności (bądź nie) z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy dopuścił się w dokonanej przez siebie ocenie dowodów sąd pierwszej instancji. Tego zaś Skarżący nie czyni wymieniając jedynie okoliczności, które sąd mógł uwzględnić przy wymiarze kary orzeczonej wobec oskarżonego, w zależności od swoich ocen albo jak okoliczności obciążające oskarżonego, albo – jak chciałby Skarżący – jako okoliczności łagodzące. Zachowanie się oskarżonego po popełnieniu zarzucanego mu czynu w szczególności polegające na zbyciu zabranej figurki promocyjnej za niewielką kwotę. Przyznanie się do winy zazwyczaj stanowi okoliczność łagodzącą (Sąd Rejonowy tą okoliczność jako łagodzącą uwzględnił), aczkolwiek winno być ono, podobnie jak wyrażana skrucha, szczere a nie stanowiące wyraz realizacji własnego interesu procesowego w sytuacji przytłaczających dowodów sprawstwa. Okoliczności osobiste oskarżonego, podobnie jak okoliczności dotyczące samego czynu i przedmiotu czynu, zostały wymienione ogólnie bez wskazania jaką ich rolę w czynionych ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy pominął. Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych podniesionego w apelacji obrońcy oskarżonego. |
|||
|
Zarzut |
|||
|
rażącej niewspółmierność kary 7 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności w warunkach recydywy, która to kara jest nadmiernie surowa, nieproporcjonalna do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz do stopnia winy oskarżonego, biorąc pod uwagę, że oskarżony przyznał się do winy oraz inne okoliczności łagodzące, a w szczególności:
|
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
|||
|
Zarzut rażącej surowości kary może być uzasadniony jedynie wówczas, gdy orzeczona kara w sposób oczywisty nie może zostać zaakceptowana w świadomości uczestników postępowania oraz w odbiorze społecznym. Rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w art. 438 pkt 4 kpk występuje wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna – nie dająca się zaakceptować – różnica między karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 kk oraz zasad ukształtowanych w tej mierze przez orzecznictwo Sądu (wyroki SA we Wrocławiu z dnia 16 września 2024 r., II AKa 299/22; z dnia 17 października 2024 r., II AKa 151/24). Pojęcie rażącej niewspółmierności oznacza znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną. Nie każda zatem różnica w zakresie oceny wymiaru kary uzasadnia zarzut rażącej niewspółmierności kary, ale tylko raka, która ma charakter zasadniczy, a więc jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. Chodzi o tak istotne różnice ocen, że dotychczas wymierzoną karę można byłoby nazwać także w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną. Należy dodać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie wskazanych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 kk oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Treść art. 438 pkt 4 kpk, chroniąc swobodę orzekania, nie pozwala Sądowi odwoławczemu na ingerencję w wymiar sankcji orzeczonej przez Sąd I instancji w każdym przypadku, gdy orzeczona sankcja mogłaby być surowsza, bądź łagodniejsza. Ingerencja taka jest dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli stwierdzona surowość razi swoją niewspółmiernością. Dysproporcja ta jednak musi się rzucać w oczy już przy wstępnym oglądzie i nie nadawać się do zaakceptowania. Rażąca niewspółmierność kary jest uchybieniem, o którym można mówić jedynie wówczas, gdy suma zastosowanych sankcji, wymierzonych za popełnione przestępstwo, nie odzwierciedla należycie stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, nie jest adekwatna do stopnia zawinienia oraz nie zapewnia realizacji celów kary. Ocenie dowodów w przedmiotowej sprawie zaprezentowanej przez Sąd I instancji nie można zarzucić, by w sposób istotny, pociągający za sobą potrzebę korekty orzeczenia, naruszała którąkolwiek z dyrektyw sądowego wymiaru kary. Sąd Rejonowy wymierzając karę miał na względzie także podnoszone przez Skarżącego okoliczności, w tym przyznanie się do czynu jako okoliczność łagodzącą. Nie można zapominać, że rodzaj i charakter naruszonego przestępstwem dobra prawnego oraz sposób zachowania oskarżonego, całokształtu okoliczności popełnienia czynu oraz rodzaju i rozmiaru jego ujemnych następstw, wchodzących w skład czynników rzutujących na stopień społecznej szkodliwości czynu Sąd Rejonowy miał na względzie określając wymiar kary, jak również limitujący ją stopień winy oskarżonego. Sąd nie pominął także popełnienia czynu przypisanego w warunkach powrotności do przestępstwa w rozumieniu art. 64 § 1 kk. Wskazywane przez Skarżącego okoliczności nie mają takiego charakteru, zwłaszcza zaś takiego wpływu na ocenę współmierności orzeczonej kary nie ma trudna podkreślana sytuacja osobista (w kontekście potrzeby uzyskania środków finansowych na zakup pożywienia), pozostająca bez związku z popełnieniem czynu poddanego prawnokarnej ocenie w zaskarżonym wyroku. Sąd Rejonowy zauważa w uzasadnieniu, że oskarżony jest osobą młodą, zdrową, a jednak popełnianie przestępstw przeciwko mieniu, stanowi jego sposób uzyskiwania środków do zaspokajania swoich potrzeb. Rażąca niewspółmierność kary występuje bowiem wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celów kary, ze szczególnym uwzględnieniem jej oddziaływania zapobiegawczego i wychowawczego. Nie każda zatem wadliwość rozstrzygnięcia o wymiarze kary może stanowić usprawiedliwioną podstawę odwoławczą, lecz jedynie jej kwalifikowana postać, wyrażająca się orzeczeniem kary „rażąco” niewspółmiernej. Rażąca niewspółmierność kary jest uchybieniem w zakresie konsekwencji prawnych czynu, a zatem realnie można o niej mówić wówczas, gdy suma zastosowanych kar i środków karnych, wymierzonych za popełnione przestępstwo, nie odzwierciedla należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie zapewnia spełnienia celów kary. Ponadto, orzeczona kara lub środek karny mogą być uznane za niewspółmierne, gdy nie uwzględniają w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnionego czynu, jak i osobowości sprawcy. O surowości nie decyduje sam wymiar kary, ale jej stopień wykorzystania ustawowej sankcji, która w znacznej mierze odzwierciedla stopień społecznej szkodliwości danego typu czynu zabronionego. Na wymiar kary pozbawienia wolności miała wpływ dotychczasowa wielokrotna karalność oskarżonego i skazania także na kary pozbawienia wolności za popełnianie w przeszłości występków także przeciwko mieniu, podobnych do przypisanego zaskarżonym wyrokiem. Te okoliczności jako element brany pod uwagę jako jedna z dyrektyw wymiaru kary, poza stopniem społecznej szkodliwości i zawinienia rzutowały na rodzaj i wymiar kary zasadniczej oraz brak warunków do wymierzenia kary innego niż kara pozbawienia wolności rodzaju. Niepoprawność oskarżonego, popełnianie przestępstw przeciwko mieniu, mimo orzekanych wobec niego i wykonywanych już kar pozbawienia wolności uzasadnia orzeczenie kary właśnie tego rodzaju. Powrotność do przestępstwa w rozumieniu art. 64 § 1 kk (recydywa podstawowa) stanowi okoliczność obciążającą nakazującą wymierzenie kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Przestępstwo z art. 278 § 1 kk zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W przypadku popełnienia czynu w warunkach recydywy z art. 64 § 1 kk Sąd może wymierzyć karę w granicach obostrzonych od 4 miesięcy pozbawienia wolności do 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd orzekł wobec oskarżonego karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, zatem można przyjąć, że została ona orzeczona w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bo zaledwie o 3 miesiące więcej niż ustawowy dolny próg. W tych okolicznościach trudno czynić sądowi zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, tym bardziej że oskarżony popełnił ten czyn wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, wobec której sąd orzekł karę w wymiarze 4 miesięcy pozbawienia wolności. Ten oskarżony jednak nie był dotychczas karany na kary pozbawienia wolności. Co prawda wymiar kary musi być zindywidualizowany zgodnie z wymogiem z art. 55 kk, jednak zarazem oczekiwać należy, iż w przypadku, gdy mamy do czynienia z przypadkiem, w którym różne osoby pełniły podobne role, to jednak z uwagi na występowanie pewnych okoliczności obciążających po stronie wyłącznie jednej z nich wymiar kar poszczególnym oskarżonym powinien pozostawać w pewnej proporcji, określanej mianem „wewnętrznej sprawiedliwości wyroku”, zgodnie z którą osoby popełniające tożsame czyny powinny być potraktowane podobnie, oczywiście z uwzględnieniem indywidualnych szczególnych okoliczności łagodzących lub obciążających (np. w przypadku dwóch współsprawców tego samego czynu, z których jeden jest osobą karaną, a drugi niekaraną, ten pierwszy powinien ponieść surowszą odpowiedzialność), a osoby, których rola w przestępstwie była istotniejsza (np. osoby kierujące, inicjujące), powinny także ponieść surowszą odpowiedzialność, niż osoby, których rola była podrzędna (wyrok SA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2024 r., II AKa 47/21). Podniesiony zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary 7 miesięcy pozbawienia wolności nie jest zasadny. |
|||
|
Wniosek |
|||
|
o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie wymiaru kary - poprzez obniżenie kary i jej wymierzenie w granicach dolnego ustawowego zagrożenia, o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie czynu przypisanego w pkt I wyroku przez jego zakwalifikowanie na podstawie art. 278 § 3 kk i złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności ewentualnie wymierzenie kary ograniczenia wolności, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości lub w części co do kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji w zakresie zmiany kwalifikacji karnej czynu zarzucanego oskarżonemu/wymiaru kary, ponadto o zwolnienie oskarżonego, na podstawie art. 624 kpk, od kosztów sądowych w całości - od opłaty za drugą instancję i zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa za postępowanie odwoławcze z uwagi na sytuację osobistą i majątkową oskarżonego |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
|||
|
Prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy zależy od należytego wykonania przez sąd dwóch podstawowych obowiązków. Pierwszy z nich dotyczy postępowania dowodowego i sprowadza się do prawidłowego - zgodnego z przepisami postępowania karnego - przeprowadzenia dowodów, tak z urzędu, jak też na wniosek stron, niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności sprawy i oceny zasadności stawianego oskarżonemu zarzutu. Drugi obowiązek sprowadza się do prawidłowej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, co oznacza, że sąd ma obowiązek badać i uwzględnić wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonego. Zatem podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, zaś w uzasadnieniu sąd ma obowiązek wskazać, jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Na sądzie orzekającym ciąży przy tym obowiązek badania oraz uwzględniania w toku procesu okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a korzystając z prawa swobodnej oceny dowodów, przekonanie o winie w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu sąd powinien logicznie i przekonująco umotywować w uzasadnieniu wyroku. Z tych obowiązków Sąd Rejonowy wywiązał się w sposób prawidłowy. Bazując na ocenionym przez Sąd Rejonowy materiale dowodowym, nie znajdując powodów do uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego i błędu w ustaleniach faktycznych podniesionych w apelacji, brak jest merytorycznych podstaw do postulowanej przez Skarżącego decyzji o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie czynu przypisanego w pkt I wyroku przez jego zakwalifikowanie na podstawie art. 278 § 3 kk i złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności względnie wymierzenie kary ograniczenia wolności. Wobec niezasadności zarzutu apelacji rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary 7 miesięcy pozbawienia wolności z przyczyn naprowadzonych powyżej nie był zasadny wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie kary i jej wymierzenie w granicach dolnego ustawowego zagrożenia. Jak wskazano powyżej kara pozbawienia wolności została wymierzona w niewiele powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Postulowane wnioski nie wskazują, by Sąd Rejonowy wymierzając karę oskarżonemu karę, przy przyjęciu pozostałych warunków skazania, w realiach niniejszej sprawy i uwzględniając właściwości i warunki osobiste oskarżonego, wymierzył karę w sposób rzucający się w oczy nazbyt surową. Niezasadność zarzutów i oparcie orzeczenia na kompletnym materiale dowodowym sprawia, że nie ma powodów do jego uzupełniania, w szczególności zaś do ponownej jego oceny. Dlatego też wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zwłaszcza w postulowanym przez Skarżącego celu, jest niezasadny. |
|||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|
|
1. |
|
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|
|
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|
Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 25 czerwca 2025 r. (sygn. akt II K 357/24), którym Sąd ten uznał oskarżonego Ł. H. za winnego popełnienia czynu z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk, polegającego na tym, że oskarżony w dniu 13 listopada 2024 roku w Ł., woj. (...), działając wspólnie i w porozumieniu z M. P., dokonał zaboru w celu przywłaszczenia figurki promocyjnej miasta Ł. (...) o wartości 9.500 zł działając na szkodę Urzędu Miasta w Ł., przy czym zarzucanego czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 21 czerwca 2016 r. do 17 lutego 2020 r. i od 13 maja 2021 r. do 14 września 2021 r. kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym z dnia 2 czerwca 2016 r. (sygn. akt II K 293/15) obejmującej kary pozbawienia wolności co najmniej 6 miesięcy orzeczone za przestępstwa podobne wyrokami jednostkowymi szczegółowo opisanymi zaskarżonym wyrokiem. Za przypisany występek na podstawie art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk Sąd wymierzył oskarżonemu karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której na podstawie art. 63 § 1 kk zaliczył okres zatrzymania w dniu 15 listopada 2024 r. od godziny 11.15 do godziny 12.45. Sąd Rejonowy w Łańcucie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2025 r. (sygn. akt II K 357/24) skazał za popełniony wspólnie z oskarżonym Ł. H. występek M. P., a także za przestępstwo z art. 292 § 1 kk J. K.. W odniesieniu do tych skazań wyrok Sądu Rejonowego nie został zaskarżony. Sąd Odwoławczy zaaprobował rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w przedmiocie kosztów postępowania, w tym zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego J. S. kwoty 1.239,84 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu oskarżonego Ł. H. oraz zwolnienie na podstawie art. 624 § 1 kpk i art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych oskarżonego Ł. H. z obowiązku zapłaty opłaty sądowej, a wydatkami obciążył Skarb Państwa. |
|
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|
|
Nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością zmiany wyroku w zaskarżonej części co do oskarżonego Ł. H. w kierunku postulowanym przez Skarżącego obrońcę oskarżonego. Sąd Rejonowy w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego ocenionego prawidłowo, z zachowaniem zasad obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów, poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i wyciągnął z nich słuszne wnioski tak co do sprawstwa, bezprawności, społecznej szkodliwości, jak i zawinienia oskarżonego z powodu przypisanego mu występku z art. 278 § 1 kk w zw. 64 § 1 kk. Podkreślić bowiem należy, że Sąd Rejonowy przeprowadził pełne postępowanie dowodowe w zakresie, w jakim było to niezbędne dla wyjaśnienia okoliczności sprawy. Zgromadzone dowody a szczególnie te mające znaczenie dla odpowiedzialności oskarżonego poddane zostały ocenie zgodnej z zasadami wiedzy, logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Kontrola instancyjna nie potwierdziła podniesionych w środku odwoławczym błędów oraz wskazywanych szczegółowo uchybień w zakresie poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, które stały się podstawą wydania zaskarżonego wyroku. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności ujawnione w toku postępowania przed Sądem Rejonowym zostały omówione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy podziela zajęte tam stanowisko. Wnioski ocenne Sądu Rejonowego wyprowadzone zostały z całokształtu okoliczności ujawnionych podczas przewodu sądowego (art. 410 kpk), zgodnie z dyrektywami prawdy (art. 2 § 2 kpk) i bezstronności (art. 4 kpk), a tym samym nie wykraczają poza granice ocen zakreślonych dyspozycją art. 7 kpk. Dlatego też brak było podstaw do uwzględnienia postulatu Skarżącego o zmianę przypisanego oskarżonemu czynu jako podstawowego typu z art. 278 § 1 kk, nie zaś wypadku mniejszej wagi. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. Sąd I instancji dokonując oceny karygodności zachowania oskarżonego, jak również mając na względzie stopień jego zawinienia, także oceniając pozostałe okoliczności rzutujące na wymiar kary wyważył tak okoliczności obciążające, jak i łagodzące. Orzeczona kara nie jest karą rażąco niewspółmiernie surową. Kara orzeczona uwzględnia powrotność oskarżonego do przestępstwa w rozumieniu art. 64 § 1 kk. Jednocześnie wymierzona kara jest karą, która w zestawieniu z karą orzeczoną wobec drugiego oskarżonego współsprawcę, jest spójna i uzasadnia przyjęcie wewnętrznej sprawiedliwości wyroku. Uwzględniając całokształt omówionych powyżej okoliczności i podzielając stanowisko Sądu I instancji, a nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacyjnych, jak również wobec niestwierdzenia uchybień z art. 439 i 440 kpk, Sąd Okręgowy, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku (z zastrzeżeniem zmiany omówionej poniżej). |
|
|
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|
|
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||
|
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||
|
1.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||
|
4.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||
|
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||
|
6. Koszty Procesu |
|||
|
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|
II III |
W toku postępowania odwoławczego oskarżony Ł. H. korzystał z pomocy obrońcy ustanowionego z urzędu. Zgodnie z art. 22 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu obciążają Skarb Państwa. Dlatego też Sąd Odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego J. S. kwotę 1.033,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu Ł. H. w postępowaniu odwoławczym. Wysokość zasądzonej kwoty wynika z § 17 ust. 2 pkt. 4 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu i obejmuje opłatę minimalną za obronę oskarżonego przed sądem okręgowym jako sądem II instancji (840 zł) podwyższoną o stawkę podatku VAT (193,20 zł). Uwzględniając prawidłowo poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne odnośnie do sytuacji materialnej oskarżonego uniemożliwiającej Ł. H. poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania, dlatego też korzystając z dyspozycji art. 624 § 1 kpk i art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych Sąd Odwoławczy zwolnił oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi w tym zakresie wydatkami obciążył Skarb Państwa. |
|
7. PODPIS |
|
SSO Grażyna Artymiak |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
|||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonego Ł. H. |
|||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 25 czerwca 2025 r. (sygn. akt II K 357/24) |
|||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||
|
☐ w części |
☐ |
co do winy |
||||
|
☐ |
co do kary |
|||||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||
|
☒ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||
|
☐ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||
|
☐ |
||||||
|
☐ |
brak zarzutów |
|||||
|
1.4. Wnioski |
||||||
|
☒ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
|||
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Rzeszowie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Grażyna Artymiak
Data wytworzenia informacji: